GMINA PRZED SĄDEM

Gmina jako spadkobierca cz.II

Już kiedyś wspominałam, w jakich sytuacjach Gmina może zostać spadkobiercą osoby fizycznej. Choć od tamtej pory zmieniły się nieco zasady dziedziczenia, sytuacja Gminy nie zmieniła się. Nadal w przypadku braku małżonka spadkodawcy, jego krewnych i dzieci małżonka spadkodawcy, powołanych do dziedziczenia z ustawy, spadek przypada gminie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy jako spadkobiercy ustawowemu.

Dziś o tym, jak Gmina może dowiedzieć się, że odziedziczyła spadek i jak to zwykle wygląda w praktyce.

  1. Po pierwsze do Gminy jako potencjalnego spadkobiercy może się zwrócić wierzyciel spadkodawcy, który uznał, że to Gmina prawdopodobnie dziedziczy dług. Czasem pierwszym pismem w sprawie jest od razu wniosek wierzyciela o stwierdzenie nabycia spadku na Gminę, częściej jest to przedsądowe zawiadomienie o długu spadkodawcy wraz z wezwaniem do zapłaty. W takiej sytuacji, działając po stronie Gminy, zawsze należy rozważyć, czy w sprawie nie nastąpiło przedawnienie, a w przypadku, gdyby postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku już się toczyło, zadbanie o sporządzenie rzetelnego spisu z inwentarza.
  2. Po drugie Gmina informowana jest także przez Sąd o przypadkach odrzucenia spadku przez pozostałych spadkobierców ustawowych i wówczas postępuje zgodnie z ustaloną wewnętrznie procedurą. Albo z własnej inicjatywy wnosi o stwierdzenie nabycia spadku, albo rezygnuje z tego, gdy zachodzi uzasadnione podejrzenie, że spadkodawca nie pozostawił majątku.
  3. Wreszcie Gmina może otrzymać informacje przydatne w podjęciu decyzji o ewentualnym postępowaniu w sprawie nabycia spadku – z banków. Od połowy zeszłego roku na podstawie art. 111 c ustawy Prawo bankowe bank jest zobowiązany pisemnie poinformować gminę ostatniego miejsca zamieszkania posiadacza rachunku bankowego o:

– dacie powzięcia przez bank informacji o śmierci posiadacza rachunku bankowego,

– dacie wydania przez posiadacza rachunku bankowego ostatniej dyspozycji dotyczącej jego rachunku

– kwotach i tytułach wypłat dokonanych z rachunku

– wysokości środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku

oraz

– możliwości nabycia przez gminę prawa do tych środków, zgodnie z art. 935 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny

wskazując źródło i podstawę ustaleń.

Obowiązek banków dotyczy wyłącznie rachunków niezwiązanych z działalnością gospodarczą posiadacza.

Przepis budzi kontrowersję, czy tego rodzaju informacje, powinny być przekazywane Gminie tylko dlatego, że należy ona do kręgu potencjalnych spadkobierców i w praktyce niewiele banków wykonuje te obowiązki bez wezwania, często też  informacje z banków przychodzą jako informacje nieopatrzone żadnym podpisem.

Zawsze daje to jednak służbom samorządowym pewne rozeznanie, po kim Gmina ma szansę odziedziczyć środki zgromadzone na rachunku zamkniętym (z powodu śmierci posiadacza) lub rachunku uśpionym (z powodu braku dyspozycji przez ostatnie 10 lat). W przypadku wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nabycia spadku pełne informacje zostaną i tak przekazane Sądowi, a Gmina ryzykując niewielki koszty postępowania, może zasilić swój budżet.

podp