POMOC SPOŁECZNA

Co zrobić, jeśli nie przysługuje żaden tytuł do ubezpieczenia zdrowotnego, a planujemy uzyskać takie świadczenie lub konieczny jest zabieg, pisałam już kiedyś.

Uzyskanie decyzji właściwego Wójta, Burmistrza, Prezydenta potwierdzającej prawo do świadczeń zdrowotnych jest istotne, ponieważ brak takiego potwierdzenia dla osoby nieubezpieczonej jest  równoznaczny z obowiązkiem ponoszenia kosztów leczenia we własnym zakresie.

Do niedawna koszty te dotyczyły wszystkich świadczeń. W dniu 12 stycznia br. weszła w życie ustawa zmieniająca ustawę o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych i zgodnie z zawartymi w niej przepisami, nawet osoba, która takiej decyzji nie posiada, nie będzie ponosić kosztów świadczenia tzw. podstawowej opieki zdrowotnej.

Ponieważ jednak lekarz rodzinny nie zawsze będzie mógł nam pomóc nadal warto się o nią postarać, gdy nie jest się ubezpieczonym. Ale nie o tym dzisiaj.

Dziś zwracam uwagę, że obecnie, jeżeli przyczyną braku prawa do świadczeń opieki zdrowotnej było wyłącznie niezgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego pomimo podlegania takiemu zgłoszeniu, kosztami świadczenia nie obciąża się osoby, która w ciągu 30 dni od dnia udzielenia świadczenia takiego zgłoszenia dokona.

Co ważniejsze,  wspomniana wcześniej ustawa zmieniająca umożliwiła też uporządkowanie spraw ubezpieczeniowych z okresu sprzed jej obowiązywania.

Zgodnie z art. 5  wspomnianej ustawy zmieniającej, nie wszczyna się postępowań o zwrot kosztów wobec osób, którym świadczeń udzielono przed dniem wejścia w życie ustawy, pod warunkiem, że dokonają zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego w ciągu 90 dni od dnia jej wejścia życie, tj. najpóźniej do 12 kwietnia 2017 r.

Tzw. ubezpieczenie wsteczne będzie w praktyce najczęstsze w stosunku do osób, które choć własnego tytułu do ubezpieczenia nie miały, mogły być zgłoszone przez ubezpieczonego członka rodziny, mówiąc potocznie „przy nim”, ale tego zgłoszenia zaniedbały.

Z informacji NFZ wynika, że wstecznego zgłoszenia do ubezpieczenia powinien dokonać płatnik, aktualny dla osoby ubezpieczającej w okresie, dla którego zgłoszenie jest dokonywane.

Warto się zatem pospieszyć.

Pozdrawiam wiosennie.

DSC_0152

Chociaż ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci wchodzi w życie  niemal w całości dopiero od 1 kwietnia br. już teraz gminy przygotowują się organizacyjnie na rozpoczęcie pierwszego okresu ustalania prawa do świadczenia wychowawczego, który rozpoczyna się w tym dniu.

Zadania wynikające z ustawy będą realizować właśnie gminy. Jako organ właściwy do ustalania tego świadczenia jest wskazany w ustawie Wójt, Burmistrz, Prezydent Miasta gminy, w której mieszka ubiegająca się o nie osoba.

Oczywiste jest jednak, że Wójt, Burmistrz, Prezydent Miasta nie będzie prowadził postępowania dotyczącego tego świadczenia osobiście. Może za to, na podstawie art. 10 ust. 2  ustawy, według swojego uznania wydać  upoważnienie innym osobom do realizacji zadań wynikających z ustawy.

Upoważnienie powinno być w formie pisemnej i może być udzielone zastępcy, pracownikowi urzędu albo kierownikowi ośrodka pomocy społecznej lub innej jednostki organizacyjnej gminy. Na wniosek kierownika ośrodka pomocy społecznej lub innej jednostki organizacyjnej gminy upoważnienie może być wydane także dla innej osoby np. dla pracownika OPS-u. Osoby te mogą dostać upoważnienie do prowadzenia postępowań w zakresie przyznawania świadczenia wychowawczego, a także do wydawania kończących to postępowanie decyzji. Każdy pracownik, który będzie miał w zakresie obowiązków merytoryczne rozpatrywanie tych spraw, powinien mieć takie stosowne upoważnienie.

Inny przepis przewiduje, że organ gminy do dnia wejścia w życie ustawy wyznaczy lub utworzy jednostki organizacyjne właściwe do realizacji zadań z zakresu świadczenia wychowawczego. Wydaje się, że w praktyce najczęściej zadania te będą wykonywać właśnie OPS-y i ich pracownicy. Ułatwi to przykładowo procedury przewidujące w pewnych sytuacjach przeprowadzanie wywiadów środowiskowych w toku postępowania. Jednostką wyznaczoną do realizacji zadań będzie więc zazwyczaj ośrodek pomocy społecznej. W takim przypadku realizacja tych zadań nie może jednak zakłócać wykonywania zadań pomocy społecznej, ani naruszać norm zatrudnienia pracowników socjalnych.

Pewnie gminy nie zdecydują się natomiast utworzyć w tym celu osobnej jednostki, choć i taką możliwość przewidział ustawodawca. Wydaje się jednak, że mimo konsekwentnego przyznania kompetencji w sprawach dotyczących realizacji tych zadań w ustawie Wójtowi, (Burmistrzowi, Prezydentowi) – taki zamysł będzie wymagał aktywności Rady Miasta czy Gminy. Zgodnie przecież z przepisami ustawy o samorządzie gminnym, to do wyłącznej kompetencji tego organu, należy tworzenie nowych jednostek organizacyjnych gminy.

Ponieważ to zadanie z zakresu administracji rządowej gminy otrzymają środki od właściwego Wojewody nie tylko na wypłatę świadczeń, ale także na ich obsługę. Te ostatnie będą wynosić 2% otrzymanej dotacji na zadanie w tym roku i 1,5% w kolejnych.

Ze strony Gminy niezbędne będzie także przesyłanie Wojewodom sprawozdań dotyczących m.in. kwot wypłaconych świadczeń oraz wydatków na ich obsługę, w pierwszym okresie – do 7 dnia każdego miesiąca za miesiąc poprzedni. Pierwsze sprawozdanie Wojewodowie powinni więc otrzymać do 7 maja br. Dodatkowo raz na kwartał gminy będą przesyłać także zbiorcze sprawozdania o beneficjentach świadczenia wychowawczego. Najbliższy termin na przesłanie tego sprawozdania to 15 lipiec br.

Pracownicy samorządowi, wszystkiego na temat nowych obowiązków, mogą dowiedzieć się na szkoleniach organizowanych przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, które trwają już od piątku i trwać będą do 7 marca br.  w zależności od województwa, zgodnie z mapą pochodzącą ze strony Ministerstwa.

terminy szkolen 500-WWW

 To nowa materia i wszyscy będziemy się jeszcze jakiś czas jej uczyć: pracownicy samorządowi, radcowie, a nawet rodzice. Miejmy nadzieję, że jak najmniej na własnych błędach 🙂

OBYWATELSKIE WTORKI

Początkowo nie dzieje się nic, co mogłoby Cię zaniepokoić.

Dostajesz decyzję zmieniającą lub uchylającą przyznany Ci poprzednio status.

Czytasz pobieżnie, bo język urzędowy niezbyt zrozumiały i trochę drażni, a potem  decyzja ląduje na dnie szuflady przeznaczonej na rodzinne archiwum rzeczy zupełnie nieprzydatnych, albo jeszcze gorzej –   w kominku.

„Najważniejsze – myślisz – że decyzja nie nakłada żadnego obowiązku” i nie decydujesz się na złożenie odwołania, bo pozornie, to czy uchylono decyzję sprzed paru lat o uznaniu Cię za osobę bezrobotną, lub decyzję przyznającą Ci zasiłek z pomocy społecznej, albo inne świadczenie, o którym już dawno zdążyłeś zapomnieć, nic nie zmieni.

To błąd!

To tylko kwestia czasu, kiedy znów otrzymasz decyzję od tego samego organu, tym razem nakazującą Ci zwrot nienależnie pobranego świadczenia, przyznanego na podstawie kiedyś wydanej, a właśnie uchylonej decyzji.

Ta decyzja nałoży obowiązek zwrotu wszystkich świadczeń, które pobrałeś w zakwestionowanym przez organ okresie i ta, oczywiście wzbudzi Twój niepokój, ale na skuteczne odwołanie zwykle będzie już za późno, a przynajmniej będzie ono znacznie utrudnione.

Dlaczego?

Ponieważ wszystkie kolejne instancje zwrócą Ci uwagę, że przecież nie odwoływałeś się od poprzedniej decyzji, uchylającej podstawę przyznanych Ci świadczeń, więc zaakceptowałeś ją, a obecna decyzja jest tylko tego konsekwencją.

Argumenty, że zasiłek Ci się należał, spełniałeś przesłanki do uznania cię za osobę bezrobotną czy do otrzymywania renty, będą w tym postępowaniu spóźnione – wszystkie powinny być ujęte w odwołaniu od poprzedniej decyzji, która pozornie nie była szczególnie niekorzystna.

Dlatego zawsze wyjaśniaj, jakie konsekwencje będzie miała dla Ciebie każda otrzymana decyzja.

Jeśli jej nie rozumiesz, napisz to w odwołaniu. Każde rozstrzygnięcie organu administracyjnego powinno być jasne i zrozumiałe dla adresata i zawierać uzasadnienie, które w sposób wyczerpujący wskaże, na jakich faktach i przepisach oparł się organ je wydający.

Pamiętaj też, by nie składać zamiast odwołania od decyzji o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń, wniosku o ich umorzenie lub rozłożenie na raty. Na to przyjdzie jeszcze czas, gdyby Twoje odwołanie nie zostało uwzględnione.

 

Zamiast życzeń…

Od lat, poza typową praktyką prawniczą i obsługą gmin, pomagam też w punkcie interwencyjnym dla ofiar przemocy w rodzinie. To tam spotykam Matki – ofiary przemocy domowej, którym nie dane jest w pełni cieszyć się z macierzyństwa, bo tę radość przesłania ciągły niepokój o siebie i swoje dzieci.
Dziś zamiast życzeń, cztery najważniejsze według mnie wskazówki, jak wyzwolić się z niepokoju o każdy dzień i walczyć o siebie.

Po pierwsze:
NIGDY NIE UKRYWAJ, ŻE JESTEŚ OFIARĄ PRZEMOCY!
Nie myśl, że to sprawa wstydliwa lub osobista, o której nikt inny nie powinien wiedzieć. Akty przemocy w rodzinie to nie jest „Twoja prywatna sprawa”, ponieważ są zakazane przez prawo!
To nieprawda, że tylko Tobie się to zdarza.
To nieprawda, że zdarza się rzadko i że z Twojej przyczyny. To, że obwiniasz siebie za zachowanie innej osoby, to też tylko efekt podlegania długotrwałej przemocy psychicznej.
Przede wszystkim jednak to nieprawda, że przemoc już się nie powtórzy.

Po drugie:
SZUKAJ POMOCY!
Powiedz dość, a jeśli pomimo Twojej zdecydowanej reakcji nic się nie zmieni zwróć się do:
Policji – Za każdym razem, gdy zostało zagrożone Twoje bezpieczeństwo proś o interwencję. Policja ma za zadanie chronić osoby, które stały się ofiarą przemocy, nawet jeśli sprawca jest członkiem najbliższej rodziny pokrzywdzonego.
Każda interwencja to również obiektywny dowód na to, że do przemocy dochodzi. Na Twoją prośbę zostanie spisana szczegółowa notatka ze zdarzenia oraz wszczęta procedura założenia Niebieskiej Karty.

Prokuratury – Przestępstwo znęcania się fizycznego i psychicznego nad rodziną jest przestępstwem ściganym z urzędu – jeśli tylko zostanie przedstawione uzasadnione podejrzenie, że przestępstwo zostało popełnione. Jeżeli chcesz, aby postępowanie zostało wszczęte – złóż zawiadomienie.

Urzędu Twojej Gminy – Każda gmina realizuje Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. To tu działają również zespoły interdyscyplinarne, które biorą udział w procedurze zakładania Niebieskiej Karty. W wielu gminach działają punkty interwencji kryzysowej, gdzie uzyskasz kompleksową opiekę prawną i psychologiczną.

Po trzecie:
MYŚL O SOBIE!
Zapisuj wszystkie okoliczności każdego aktu przemocy, rozmawiaj ze znajomymi i rodziną, czy byliby skłonni opowiedzieć o tym, co złego dzieje się w Twojej rodzinie w Sądzie, nie kasuj sms-ów z pogróżkami.
Niezwłocznie po każdym akcie przemocy udaj się do lekarza, by opisał jaki jest stan Twojego zdrowia. Zaświadczenie o przyczynach i rodzaju uszkodzeń ciała związanych z użyciem przemocy w rodzinie jest wydawane przez lekarza pierwszego kontaktu bezpłatnie, a będzie dowodem, że przemoc nie jest wytworem Twojej wyobraźni.

Po czwarte:
BĄDŹ KONSEKWENTNA!
Nigdy nie rezygnuj z dochodzenia swoich praw. Gdy raz pokażesz, że bronisz się nieskutecznie, akty przemocy tylko się wzmogą.
Nie daj się „przeprosić” przed rozprawą, nie zmieniaj zeznań pod cudzym wpływem. Jeśli ma być dobrze, będzie tym bardziej, gdy obejmie Cię ochrona prawa.
Pamiętaj też, że dla dobra dzieci dochodzi się swoich praw, a nie rezygnuje z ich dochodzenia.

Zwróć się do gminy.

Osoby ubogie, które nie podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, (nie mają pracy, ani innego tytułu do ubezpieczenia), a jednocześnie z różnych przyczyn nie mogą zostać zgłoszone do ubezpieczenia zdrowotnego jako członkowie rodziny osoby ubezpieczonej, także mogą korzystać z bezpłatnych świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych przez NFZ.

Powinny jedynie złożyć wniosek do urzędu gminy, na terenie której mieszkają, o wydanie decyzji potwierdzającej to prawo. W przypadku jej wydania, prawo do świadczeń bezpłatnych przysługuje przez okres 90 dni od dnia złożenia wniosku.

Jeżeli nie zdążyłeś złożyć wniosku, a z nagłych przyczyn losowych znalazłeś się w szpitalu, również możesz złożyć wniosek, ale zrób to wtedy jak najszybciej. Prawo do świadczeń bezpłatnych będzie ci wówczas przysługiwać już od dnia, w którym została ci po raz pierwszy udzielona pomoc medyczna.

Istotne jest, że wydający decyzje organ nie ma podstaw, by badać przed wydaniem decyzji okoliczności innych, niż niepodleganie przez wnioskodawcę ubezpieczeniom zdrowotnym z innego tytułu i nieprzekraczanie przez niego progów dochodowych. W przypadku, gdy oba warunki są spełnione, organ nie ma też podstaw, by odmówić wydania decyzji stanowiącej dla pacjenta dokument potwierdzający prawo do bezpłatnych świadczeń opieki zdrowotnej.

Zastanawiasz się, czemu decyzja obowiązuje tylko 90 dni?

Cóż, stan w którym osoba fizyczna nie podlega ubezpieczeniom zdrowotnym jest raczej wyjątkowy, bez względu na jej status materialny. Nawet po utracie pracy, wystarczy przecież rejestracja w Powiatowym Urzędzie Pracy, by mieć prawo do bezpłatnych świadczeń zdrowotnych. Zwykle więc te trzy miesiące wystarczają. Często nawet, stwierdza się wygaśniecie decyzji przed upływem wskazanego w niej terminu, gdy wnioskodawca zostanie objęty ubezpieczeniem z innego tytułu. Jeśli jednak sytuacja, która miała być tymczasowa, trwa nadal  – pozostaje jedynie ponowić wniosek.